Bạn làm bài test tính cách năm ngoái, ra INFJ. Năm nay làm lại, ra INFP.
Hoặc tệ hơn: làm hai lần trong cùng một tuần và ra hai kết quả khác nhau.
Phản ứng thường gặp là mất niềm tin — "mấy cái test này chẳng chính xác gì". Nhưng trước khi kết luận vậy, có mấy điều đáng biết. Vì bản thân việc kết quả thay đổi cũng là một thông tin có giá trị.
Bốn lý do kết quả đổi
Một: bạn trả lời theo con người bạn nghĩ mình nên là.
Đây là lý do phổ biến nhất và cũng khó nhận ra nhất.
Câu hỏi trong test kiểu như "Bạn có thấy dễ dàng bắt chuyện với người lạ không?" Bạn dừng lại. Bạn muốn mình là người dễ bắt chuyện. Sếp bạn từng nói bạn nên chủ động hơn. Và bạn tick "có" — không phải vì đó là sự thật, mà vì đó là mục tiêu.
Người làm test khi đang muốn thay đổi bản thân thường ra kết quả của con người họ đang cố trở thành.
Hai: bạn trả lời theo bối cảnh gần nhất.
Nếu bạn vừa trải qua ba tháng làm quản lý, bạn sẽ trả lời như một người quản lý — quyết đoán hơn, có tổ chức hơn. Nếu bạn vừa nghỉ dài ngày, câu trả lời sẽ mềm hơn hẳn.
Bài test hỏi về xu hướng chung, nhưng não bạn lấy ví dụ từ tuần vừa rồi vì đó là thứ dễ nhớ nhất.
Ba: trạng thái tâm lý lúc làm bài.
Người đang mệt, đang buồn, đang lo âu sẽ trả lời khác hẳn chính họ lúc khỏe. Trầm cảm nhẹ thôi cũng đủ kéo kết quả về phía hướng nội và về phía cảm xúc.
Bốn: bạn thật sự ở gần ranh giới.
Cái này là lý do kỹ thuật, và nó hợp lệ.
Các bài test cho ra tỷ lệ phần trăm. Nếu bạn ra 52% hướng nội, hệ thống dán nhãn I — nhưng bạn gần như ở chính giữa. Lần sau lệch vài phần trăm là nhãn đổi thành E, dù con người bạn không đổi chút nào.
Rất nhiều người "kết quả không ổn định" thực ra chỉ đang nằm gần vạch giữa ở một hoặc hai chiều. Và đó không phải khuyết điểm — người ở giữa thường linh hoạt hơn, dùng được cả hai đầu tùy tình huống.
Cái nào là "thật"?
Câu hỏi này giả định có một phiên bản thật cố định và các phiên bản kia là nhiễu. Tôi không nghĩ vậy.
Cách tôi nhìn: cấu trúc bên trong khá ổn định, còn biểu hiện thì đổi theo giai đoạn.
Bạn vẫn là người cần khoảng lặng để nạp lại — điều đó hiếm khi đổi. Nhưng mức độ bạn thể hiện sự hướng ngoại ra bên ngoài thì đổi rất nhiều tùy công việc, tuổi tác, và mức độ bạn đã học được gì.
Người bốn mươi tuổi thường có kết quả "cân bằng" hơn người hai mươi. Không phải vì họ đổi bản chất — mà vì họ đã buộc phải phát triển những mặt vốn không tự nhiên với mình.
Đó là điều tốt. Trưởng thành nhìn từ góc này chính là: giữ nguyên bản chất nhưng mở rộng dải hoạt động của mình.
Cách làm bài test cho ra kết quả đáng tin
Bốn nguyên tắc, đơn giản mà hiệu quả.
Trả lời theo bản năng, đừng suy nghĩ. Câu trả lời đầu tiên bật ra thường đúng hơn câu bạn cân nhắc mười giây. Cân nhắc là lúc phần "mình nên là ai" xen vào.
Trả lời theo con người bạn ở nhà, không phải ở cơ quan. Nơi làm việc là nơi chúng ta đóng vai nhiều nhất. Hãy nghĩ về cách bạn cư xử với những người bạn không cần gây ấn tượng.
Đừng làm khi đang rất mệt hoặc rất phấn khích. Chọn lúc bình thường.
Đừng làm khi đang cố chứng minh điều gì. Nếu bạn vừa đọc mô tả về một kiểu nào đó và thấy mình muốn thuộc kiểu đó — hãy đợi vài ngày.
Điều thú vị: sự thay đổi cũng là dữ liệu
Đây là chỗ tôi muốn bạn nhìn khác đi.
Nếu bạn ra INFJ năm ngoái và INFP năm nay, thay vì hỏi "cái nào đúng", hãy hỏi: "Năm qua có gì đổi trong đời tôi khiến câu trả lời của tôi khác đi?"
Chữ J đổi thành P nghĩa là bạn đã trả lời khác ở những câu về kế hoạch và sự chốt hạ. Có phải bạn vừa rời một môi trường đòi hỏi kỷ luật cao? Có phải bạn đang trong giai đoạn muốn nới lỏng sau một thời gian dài gồng?
Chữ E đổi thành I có thể chỉ ra bạn đang cạn kiệt hơn bạn thừa nhận.
Sự dịch chuyển kể một câu chuyện mà bản thân kết quả không kể được. Và đó thường là câu chuyện đáng nghe hơn.
Vì sao đọc chéo hai bài test lại ổn định hơn
Một bài test đơn lẻ dễ bị nhiễu bởi tất cả những yếu tố trên. Nhưng khi đọc hai bài đo hai lớp khác nhau, những gì ổn định sẽ tự lộ ra.
MBTI đo cấu trúc bên trong: cách bạn nạp năng lượng, tư duy, quyết định.
DISC đo hành vi quan sát được ở nơi làm việc.
Khi cả hai cùng chỉ về một hướng — bạn có cơ sở vững để tin. Khi chúng lệch nhau — chẳng hạn MBTI ra hướng nội rõ rệt mà DISC ra nhóm I hoạt ngôn, hướng ngoại — thì bản thân khoảng lệch ấy là phát hiện quan trọng nhất: bạn đang mặc một bộ áo không cùng nhịp với người mặc, và bộ áo ấy tốn năng lượng của bạn mỗi ngày.
Một bài test không cho bạn thấy điều đó. Hai bài đọc chéo thì có.
Đó là cách gói Test Tính Cách MBTI + DISC được thiết kế: bạn làm cả hai bài, và phần quan trọng nhất là bài phân tích kết hợp do Mr CoBy đọc chéo hai kết quả rồi viết riêng cho bạn — chỗ hai lớp khớp, chỗ hai lớp lệch, và cái giá bạn đang trả cho khoảng lệch đó. 300.000đ.
Và nếu bạn muốn một lớp dữ liệu không đổi theo tâm trạng để đối chiếu, thì bản đồ số là thứ đó — nó lấy từ ngày sinh và tên khai sinh, không phụ thuộc vào việc hôm nay bạn trả lời thế nào. Bài Thần Số Học Và MBTI Khác Nhau Chỗ Nào giải thích rõ chỗ hai công cụ bổ sung cho nhau.
Đọc thêm MBTI Là Gì và Biết Mình Là INFJ Rồi — Sao Cuộc Đời Vẫn Vậy.
Kết quả đổi không có nghĩa bài test vô dụng. Nó thường có nghĩa là bạn đã đi được một đoạn — và đó là tin tốt.
